مشخصات کتاب

رویکرد کاربردی به کروماتوگرافی گازی در صنایع پتروشیمی و پالایش گاز
رویکرد کاربردی به کروماتوگرافی گازی در صنایع پتروشیمی و پالایش گاز
موضوع: تكنولوژي
نام ناشر: سازمان انتشارات جهاددانشگاهي
نام نویسنده: مسعود رضایی – خسرو ولی اقبالی
مترجم: -
فرایند چاپ: سازمان انتشارات جهاددانشگاهی
نوبت چاپ: اول
تیراژ: 1000
شابک: 9786004601184
سال نشر: 1397
تعداد صفحه: 224
قیمت: 150000 ریال
فصل: بهار

فهرست کتاب

پیشگفتار        11

فصل اول : مفاهیم رطوبت خاک و آب زیرزمینی     13

1-1- مقدمه  13

1-2- منطقه ريشه    16

1-3- نیمرخ رطوبتی خاک      16

1-4- منطقه آب زيرزميني يا ناحيه اشباع       19

1-4-1- طبقهبندی آبهای زیرزمینی 19

1-4-2- تعریف آبخوان آزاد و تحتفشار        21

1-4-3- زمان پاسخ آبخوان به تغییرات اقلیمی         22

1-5- پتانسیل آب در خاک      23

1-5-1- پتانسیل ثقلی       23

1-5-2- پتانسیل فشاری و ماتریک   25

1-5-3- پتانسیل اسمزی    27

1-6- هدایت هیدرولیکی اشباع         28

1-7- حرکت آب در خاک        29

1-7-1- معادله دارسی      29

1-7-2- معادله لاپلاس       31

1-7-3- معادله بیضی        31

1-8- جمعبندی        32

فصل دوم : بیلان آبی 35

2-1- تعریف بیلان آب  35

2-2- بیلان آب زیرزمینی        37

2-2-1- تغذیه ناشی از نشت کانالها 39

2-2-2- تغذیه ناشی از آب آبیاری    43

2-2-3- تغذیه از مخازن      44

2-2-4- نشت آب ورودی و خروجی  44

2-2-5- جریان ورودی از سایر حوضهها و جریان خروجی به سایر حوضهها     46

2-2-6- تبخیر و تعرق از آب زیرزمینی          46

2-2-7- برداشت از آب زیرزمینی     47

2-2-8- تغییر در ذخیره آب زیرزمینی 52

2-2-9- مشخص کردن ضریب تغذیه 53

2-3- بیلان آب خاک   54

2-4- کاربرد معادله بیلان آبی  54

2-5- داده‌های موردنیاز برای مطالعه آب زیرزمینی       56

2-5-1- بررسیهای اولیه و مطالعات زمینشناسی 56

2-5-2- به دست آوردن اطلاعات آب زیرزمینی         60

2-5-3- پایش سطح آب زیرزمینی    61

2-5-4- پایش کیفیت آب زیرزمینی   62

2-5-5- پردازش داده‌های آب زیرزمینی        64

2-5- 6- هیدروگراف آب زیرزمینی    64

2-5-7- رابطه بین تغذیه آب زیرزمینی و بارش         66

2-5-8- نقشه تراز آب زیرزمینی      66

2-5-9- نقشه هم عمق تا سطح ایستابی  68

2-5-10- نقشه نوسان سطح ایستابی      69

2-5-11- نقشه اختلاف بار هیدرولیکی       70

2-5-12- نقشه کیفیت آب زیرزمینی 70

2-5-13- تفسیر بار هیدرولیکی و وضعیتهای آب زیرزمینی  71

2-6- استفاده از GIS برای مطالعات آب زیرزمینی        73

2-6-1- درونیابی   74

2-6-1-1- درونیابی به روش کریجینگ     75

2-6-1-2- نمودار نیم تغییرنما      76

2-6-1-3- مدل‌های تئوری تغییرنما          77

2-7- جمعبندی        78

فصل سوم : روش‌ها و ادوات اندازه‌گیری رطوبت خاک و آب زیرزمینی     79

3-1- انواع روش‌های اندازه‌گیری رطوبت خاک  79

3-2- اندازه‌گیری مستقیم محتویات رطوبت خاک        80

3-3- اندازه‌گیری غیرمستقیم رطوبت خاک (شاخص‌های جایگزین رطوبت خاک) 81

3-3-1- روش‌های هسته‌ای 83

3-3-1-1- تعیین رطوبت خاک با دستگاه نوترونسنج        83

3-3-1-2- اندازه‌گیری رطوبت خاک با دستگاه تابش گاما    87

3-3-2- روش انعکاسسنجی زمان   89

3-3-2-1- مبانی نظری اندازه‌گیری رطوبت خاک در انعکاسسنجی زمان    90

3-3-2-2- روش انعکاسسنجی فرکانس   97

3-3-3- اندازه‌گیری رطوبت خاک با حسگرهای خازنی         98

3-3-3-1- ساختار حسگر خازنی PR2Delta-T      100

3-3-4- اندازه‌گیری رطوبت خاک با حسگرهای هدایتی        103

3-3-4-1 نشان آب (واترمارک)     105

3-3-4-2- بلوک‌های گچی         106

3-3-5- اندازه‌گیری رطوبت خاک با تانسیومتر 108

3-3-6- اندازه‌گیری رطوبت خاک با استفاده از ژئورادار         112

3-4- روش‌ها و ادوات شناسایی آب زیرزمینی  115

3-4-1- کاربرد روش‌های ژئوفیزیکی در مطالعه آب زیرزمینی  115

3-4-1-1- روش مقاومت ویژه الکتریکی    116

3-4-1-2- روش لرزه‌نگاری انعکاسی و انکساری   118

3-4-1-3- روش گرانیسنجی     119

3-4-1-4- روش‌های الکترومغناطیسی     120

3-4-1-4-1- روش NMR         121

3-4-1-4-2- روش ژئورادار (GPR)        122

3-4-1-4-3- روش مگنتوتلوريك  (MT)   128

3-4-1-5- روش قطبش (پلاریزاسیون) القایی      138

3-4-1-6- روش پتانسیل خودزا (SP)       138

3-4-2- روش‌های هسته‌ای برای شناسایی آب زیرزمینی    139

3-4-2-1- نمودار گاما      139

3-4-2-2- نمودار نوترون   139

3-4-2-3- نمودار گاما-گاما          139

3-5- روش‌ها و ادوات اندازه‌گیری تبادل بین آب سطحی و زیرزمینی     140

3-5-1- دستگاه اندازه‌گیری اختلافپتانسیل هیدرولیکی       141

3-5-2- دستگاه اندازه‌گیری نشت (نشت متر)        143

3-5-3- روش آنالیز تصاویر مادونقرمز 145

3-5-4- روش ردیابی         146

3-5-5- روش نیمرخ حرارتی 151

3-5-6- حفره قابل حمل (دستگاه اندازه‌گیری تبخیر آب زیرزمینی)     154

3-5-7- روش استفاده از شاخص‌های زیستی        155

3-6- جمعبندی        156

فصل چهارم : نقش سنجش از دور در برآورد رطوبت خاک و آب زیرزمینی 159

4-1 مفاهیم سنجشازدور     159

4-1-1 سنجشازدور 159

4-1-2 منبع انرژی   161

4-1-3 اتمسفر      161

4-1-4 اشیاء و عوارض       161

4-1-5 سنجنده     162

4-2 انواع دادههای رطوبت خاک        162

4-2-1 سنجشازدور اپتیکی          164

4-2-2 سنجشازدور مادونقرمز حرارتی      164

4-2-2-1 روش اینرسی حرارتی   165

4-2-2-2 روش شاخص پوشش گیاهی-درجه حرارت        165

4-2-3 سنجشازدور میکروموجها برای برآورد رطوبت خاک     170

4-2-3-1 سنجش میکرو موج غیرفعال      174

4-2-3-1-1 مدل تابش سطح   174

4-2-3-1- 2 بازیابی رطوبت خاک با استفاده از تشعشع میکروموجها     177

4-2-3-2 سنجش میکروموجهای فعال     178

4-3 روش طیفسنجی در مطالعات رطوبت خاک        182

4-3-1 دستگاه طیف سنج و نحوه اندازه گیری        184

منابع   187

فهرست علائم 197

معرفی کتاب

وجود محدودیت­های طبیعی به ویژه تغییرات زمانی و مکانی بارندگی، تنش­­ها و مخاطرات آب و هوایی نظیر خشک­سالی و عواملی هم­چون تخریب گسترده منابع طبیعی، هدررفت منابع، گسترش بی­رویه شهرها، عدم توزیع مناسب و متعادل جمعیت و مشکلات ناشی از آن موجب کم­آبی، گسترش فرسایش و تخریب خاک، تولید رسوب، تهدیدهای زیست محیطی و افزایش آلودگی­های متعدد در منابع زیستی شده است. بدیهی است مقابله با بروز چنین پدیده­هایی که با سرعت فزاینده­ای رو به گسترش بوده و نسل­های حال و آینده را به شدت مورد تهدید قرار می­دهد، علاوه بر پیشرفت در زمینه دانش، نیاز به توسعه فناوری­های متناسب با هریک از مقولات مورد اشاره دارد.

امروزه فناوري­هاي نو نه تنها در پاسخ به رفع نیازها، بلکه به عنوان ابزاری اقتدارآفرين و راهبردي ایفای نقش می­کنند.  بی­تردید دانش به تنهایی منجر به پیشرفت و اقتدار آفرینی نمی­شود، بلکه کاربست دانش و تولید فناوری است که می­تواند متضمن قدرت و عزّت یک کشور باشد. از فناوری­های مهم که اغلب عرصه­های موضوعی و مکانی از جمله فناوری­های نانو، بیو، میکرو، اطلاعات و ارتباطات و..... را از اعماق زمین تا ده­ها کیلومتر بالای جو در بر می­­گیرد، می­توان به فناوری­های آب و هوایی اشاره کرد. جایگاه این فناوری­ها در نقشه جامع علمی جمهوری اسلامی ایران که موضوعات آب، خاک، هوا، کاهش آلودگی، مدیریت پسماندها، بیابان­زدایی، مبارزه با خشک­سالی و شوری را در برمی­گیرد، به عنوان اولویت اول معرفی شده است.

در این راستا و به­­منظور فراهم نمودن شرایط لازم و تسهیل در توسعه فناوری­های مورد نیاز و اقتدارآفرین، ستاد توسعه فناوري­هاي آب، خشكسالي، فرسايش و محيط زيست به عنوان نهادی فرابخشي تشکیل شده است. این ستاد  بستر­سازي توسعه فعاليت‌هاي مربوط به فناوري‌هاي راهبردي، كاربردي نمودن و تجاري­سازي نتايج حاصل از پژوهش، استقرار الگوي بومی توسعه فناوری را در دستور کار قرار داده است، تا ضمن تلاش در هم­­راستا نمودن ظرفیت­های موجود دستگاه­های اجرایی، با توانمند­سازی و بکارگیری قابلیت­های بنگاه‌هاي خصوصي و شرکت­های دانش بنیان، نهادهاي علمي-پژوهشی و بهره­مندی از ابزارهای توسعه فناوری ( از جمله مالكيّت فكري، حمايت‌هاي مالي و پولي) و ارتباطات بين‌الملل، توان و تلاش ملی را برای توسعه فناوری­های مرتبط هم­راستا نماید. این ستاد برآن است که بخشی از ­ فعالیت­های خود را به انتشار تولیدات علمی وحاصل اندیشه­ی پژوهشگرانی اختصاص دهد که به­عنوان منابع گران سنگ تولید فکر، علم و فناوری و پیام­آور عزّت و اقتدار ملّی بوده و در جای جای این کشور، روشنی بخش و موتور محرّکه علم و فناوری می­باشند. این اندیشه­ها گاه در قالب یک کتاب، گاه در قالب یک گزارش علمی و گاهی هم به صورت یک اطلس ارائه شده است. وجه مشترک همه­ی این تولیدات، نوآوری و کاربردی بودن آنهاست.

رطوبت خاک که همان آب موجود در خلل و فرج خاک می­باشد؛ دارای نقش­های متعددی همچون حلالیت و تحرک مواد مغذی برای رشد گیاه، تأمین آب مورد نیاز گیاه، تنظیم درجه حرارت خاک، کمک در فرآیند هوازدگی و انجام فعالیتهای شیمیایی، بیولوژیکی موجود در خاک و همچنین فعالیتهای متابولیکی میکروارگانیسم­ها می­باشد. این منبع با ارزش از طریق تبخیر و تعرق که از مکانیسم­های خروج رطوبت از خاک می­باشد، به­راحتی از دسترس خارج شده و شرایط رویشی خاک را دچار مشکل می­سازد. لذا شناخت دقیق مقدار و نحوه توزیع آن می­تواند به منظور استفاده بهینه مد نظر قرار گیرد. از سوی دیگر آب­های زیرزمینی نیز از منابع با ارزشی است که در بخش­های مختلف مصارف خانگی، کشاورزی، صنعت و .. از آن استفاده می­شود و امروزه کاهش میزان نزولات جوی، افزایش بهره برداری از آن را در مناطق خشک و نیمه خشک به دنبال داشته است. حفظ و بهره­برداری بهینه از این منابع گرانبها نیز نیازمند شناخت روش­ها و فناوری­های جدیدی است که بتواند موقعیت و کمیت آنها را با دقت قابل قبول برآورد نماید. برای تحقق این امر، ستاد توسعه فناوری آب، خشکسالی، فرسایش و محیط زیست اقدام به چاپ کتاب حاضر نموده است. در این کتاب به برخی فناوری­های نوین که از عمر آنها کمتر از یک دهه می­گذرد  توجه شده است. این فناوری­ها که غیر مخرب بوده و بسیار کم هزینه­تر از روش­های مرسوم است با حمایت ستاد بومی شده و کاربردهای بسیار زیادی در شناسایی منابع آب، معادن، نفت و گاز دارد و پیش بینی می­شود به زودی جایگزین روش­های سنتی در شناخت معادن و مخازن زیرزمینی مذکور شود.